Informacje o kursie

Gospodarka Przestrzenna, Studia Magisterskie
Spatial Planning, Master Course

Kurs: Planowanie partycypacyjne
Course: Participatory Planning

 Prowadzący/Tutors:
dr inż. arch. Monika Arczyńska
dr inż. arch. Łukasz Pancewicz

Cel zajęć - teoria i praktyka partycypacji / Aim of the course – theory and practice of participation

Celem zajęć jest zapoznanie studentów z teoretyczną i praktyczną wiedzą nt. partycypacji w procesach projektowania i planowania przestrzeni. Kurs został przygotowany tak, aby objąć zarówno działania realizowane przez samorządy jak i organizacji pozarządowe, działające oddolnie. Integralnym elementem kursu są także zajęcia praktyczne, przygotowujące uczestników do praktycznej aplikacji swojej wiedzy.

W trakcie kursu przedstawione zostaną zarówno elementy partycypacji wymagane ustawowo (dialog społeczny w procedurach planistycznych uchwalania studium i planów miejscowych, budżet obywatelski), umocowanie prawnie inicjatywy obywatelskie (inicjatywa obywatelska),  jak i inne rodzaje działań partycypacyjnych (współprojektowanie, panel obywatelski itp.).

Studenci poznają najważniejsze narzędzia partycypacji i sposobów komunikacji z interesariuszami. Zostaną omówione główne etapy procesu: od rozpoznania problemu i określenia zakresu negocjacji, przez działania rozpoznawcze (identyfikacja i  dotarcie do interesariuszy), część diagnostyczną (m.in. spacer diagnostyczny, kwestionariusze, warsztaty wydobywcze, geoankiety), projektową (warsztaty projektowe), aż po podsumowanie działań i ustalenie dalszej komunikacji.

Grupa zapozna się z doświadczeniami w partycypacji w polskich samorządach dzięki prezentacji dorobku i kluczowych działań samorządowych jednostek zajmujące się partycypacją (Laboratorium Innowacji Społecznych w Gdyni, Centrum Komunikacji Społecznej w Warszawie), fundacji, stowarzyszeń, inicjatyw i prywatnych firm specjalizujących  się  działaniach konsultacyjnych (Stocznia, Żywa ulica, Heksagon).

The aim of the classes is to familiarize students with theoretical and practical knowledge about participation in the processes of space design and planning. The course has been prepared to cover both activities carried out by local governments and grassroots non-governmental organizations. Practical classes are also an integral element of the course, preparing participants for the practical application of their knowledge.

During the course, the elements of participation required by law (social dialogue in planning procedures for adopting studies and local plans, participatory budget), the legal basis for citizen initiatives (citizens' initiative), and other types of participatory activities (co-design, citizens' assembly, etc.) will be presented.

Students learn the most important tools for participation and ways of communicating with stakeholders. The main stages of the process will be discussed: from identifying the problem and defining the scope of negotiations, through reconnaissance activities (identification and reaching out to stakeholders), the diagnostic part (including diagnostic walk, questionnaires, mining workshops, geosurveys), the design part (design workshops), up to after summarizing activities and establishing further communication.

The group will learn about experiences in participation in Polish local governments thanks to the presentation of the achievements and key activities of local government units dealing with participation (Social Innovation Laboratory in Gdynia, Center for Social Communication in Warsaw), foundations, associations, initiatives and private companies specializing in consulting activities (Shipyard, Living Street, Hexagon).

 

Efekty dydaktyczne / Didactic effects

Uczestnicy kursu pozyskają praktyczną wiedzę na temat wszystkich aspektów procesu – planowania, narzędzi i metod angażowania interesariuszy. W szczególności kurs obejmuje takie aspekty jak:

1.      Geneza i główne założenia partycypacji – w wymiarze ideowym i praktycznym;

2.      Rolę procesów partycypacyjnych w funkcjonowaniu wspólnot lokalnych (samorządów, organizacji pozarządowych);

3.      Identyfikacja głównych zasad prowadzenia procesów partycypacyjnych oraz cech efektywnej partycypacji;

4.      Zasad identyfikacji uczestników procesu i ich ról (samorządy, mieszkańcy, aktywiści);

5.      Planowanie głównych kroków procesu i ich komponentów (rozpoznanie interesariuszy, rozpoznanie sprawy, konstrukcja procesu, realizacja, informacje zwrotne, ewaluacja);

6.      Określenie prawnych uwarunkowań prowadzenia procesów partycypacji – rola regulaminów konsultacji społecznych oraz obowiązujących ustaw;

7.      Zasady i techniki prowadzenia komunikacji w ramach procesu partycypacji;

8.      Przegląd dostępnych prawnych form partycypacji (konsultacje przy sporządzaniu planów miejscowych, planów rewitalizacji, budżet obywatelski, referendum, inicjatywy uchwałodawcze itp.);

9.      Przegląd narzędzi i nowych inicjatyw (rola narzędzi cyfrowych, nowe narzędzia partycypacji – np. prototypowanie, panele obywatelskie).

Course participants will gain practical knowledge of all aspects of the process - planning, tools and methods of engaging stakeholders. In particular, the course covers aspects such as:

1. Origin and main assumptions of participation - in the ideological and practical dimensions;

2. The role of participatory processes in the functioning of local communities (local governments, non-governmental organizations);

3. Identification of the main principles of conducting participatory processes and features of effective participation;

4. Rules for identifying process participants and their roles (local governments, residents, activists);

5. Planning the main steps of the process and their components (identification of stakeholders, case examination, process design, implementation, feedback, evaluation);

6. Determining the legal conditions for conducting participation processes - the role of the regulations of public consultations and applicable laws;

7. Principles and techniques of communication as part of the participation process;

8. Review of available legal forms of participation (consultations in the preparation of local plans, revitalization plans, participatory budget, referendum, legislative initiatives, etc.);

9. Review of tools and new initiatives (role of digital tools, new participation tools - e.g. prototyping, citizens' assemblies).

 

Treść zajęć / Course content

Kurs jest podzielony na następujące części:

·        Wprowadzenie teoretyczne – wprowadzenie do idei partycypacji;

·        Ćwiczenie seminaryjne – omówienie wybranego aspektu nowych praktyk partycypacji;

·        Ćwiczenia praktycznie – opracowanie scenariusza partycypacji i udział w ćwiczeniu praktycznym.

Istotnymi elementami szkolenia są przykłady z praktyki projektowej prowadzących, które uzupełniają materiały teoretyczne.

The course is divided into the following parts:

·        Theoretical introduction - introduction to the idea of participation;

·        Seminar exercise - discussion of a selected aspect of new participation practices;

·        Practical exercises - developing a participation scenario and participating in a practical exercise.

Important elements of the training are examples from the instructors' design practice, which complement theoretical materials.

Ćwiczenie seminaryjne / Seminars

Prezentacje trwające 15-20 minut będą przygotowane i przedstawione w 2-3 osoboach grupach:

·        Referendum lokalne / ponadlokalne

·        Inicjatywa ustawodawcza / uchwałodawcza

·        geoankiety / geodyskusje / rola statystyk przestrzennych – dane w partycypacji

·        Panel obywatelski / Senat Obywatelski

·        Budżet obywatelski i sołecki

·        Oddolne inicjatywy poprawy przestrzeni miast – prototypowanie urbanistyczne itp.

15-20 minute presentations are to be prepared by groups of 2-3 students:

·        Local/supra-local referendum

·        Legislative/resolution initiative

·        Geosurveys / geodiscussions / the role of spatial statistics - data in participation

·        Citizens' assembly/Citizens' Senate

·        Citizen and village budget

·        Grassroots initiatives to improve city space - urban prototyping, etc.

 

Ćwiczenie praktyczne / Exercise

Integralnym elementem kursu jest zintegrowanie uczenia teoretycznego z włączeniem ćwiczeń praktycznych. W roku akademickim 2025/206 jest to przeprowadzenie części partycypacyjnej procesu mającego na celu ustalenie wytycznych dla przekształcenia zagospodarowania Parku Chylońskiego w Gdyni. Ćwiczenie zostanie przeprowadzone we współpracy ze stowarzyszeniem Traffic Design.

Z uwagi na charakter wydarzeń część zajęć odbędzie się w terenie, poza godzinami wyznaczonymi w planie zajęć.

An integral element of the course is the integration of theoretical learning with practical exercises. In the academic year 2025/2026, it will involve carrying out the participatory part of the process aimed at defining the guidelines for redevelopment of Park Chyloński in Gdynia. The exercise will be carried out in collaboration with Traffic Design association.

Due to the character of the exercise, some classes will take place outside of the university and beyond the course schedule.

 

 

 

Harmonogram zajęć. Na czerwono oznaczono zajęcia prowadzone poza PG z partnerami projektu.
Course schedule. Classes run outside of PG with project partners are marked red.

Nr	Zajęcia	Data
1.	Omówienie treści ćwiczeń, wprowadzenie teoretyczne. Discussion of the content of the course, theoretical introduction.	25.02.26
2.	Narzędzia i techniki partycypacji  - wykład i omówienie. Cz. I. Participation tools & techniques - lecture and discussion. Part I.	04.03.26
3.	Narzędzia i techniki partycypacji  - wykład i omówienie. Cz. II. Participation tools & techniques - lecture and discussion. Part II.	11.03.26
4.	Ćwiczenie praktyczne: konsultacje POG w Bibliotece Manhattan (zamiast 20 maja). Practical part: public consultation in Orunia (instead of 20th of May).	17.03.26
5.	Podstawy prawne działań partycypacyjnych związanych z kształtowaniem przestrzeni w Polsce. Omówienie zagadnienia, ustawa o planowaniu, praktyki w Polsce.Ćwiczenie: ustalenie strategii działania dla mpzp w wybranej lokalizacji - od manipulacji po rzetelną partycypację (alternatywne scenariusze). English class cancelled.	18.03.26
6.	Alternatywne scenariusze – cd. Introduction to the participatory scenario development.	25.03.26
	Brak zajęć – plan z piątku No class – Friday schedule	01.04.26
	Brak zajęć – przesunięte na maj/czerwiec (ćwiczenie praktyczne) No class – shifted to May/June (practical exercise)	08.04.26
7.	Komunikacja w partycypacji. Identyfikacja interesariuszy. Gość: K.Orlova o metodach partycypacji Communication in participation. Identification of stakeholders. Continuation of the participatory scenario. Guest: K.Orlova on participatory methods.	15.04.26
8.	Prezentacje. Wstępn do ćwiczenia. Presentation of the scenarios. Introduction to practical exercise.	22.04.26
9.	Seminaria cz. I: Referendum lokalne/ponalokalne & Inicjatywa ustawo- i uchwałodawcza. Działania oddolne i konflikt – omówienie.  Seminar part I: Local/supra-local referendum & Legislative/resolution initiative. Grassroots activities and conflict – overview.	19.04.26
10.	Omówienie ćwiczenia praktycznego. Seminaria cz. II: geoankiety / geodyskusje / rola statystyk przestrzennych – dane w partycypacji & Panel obywatelski / Senat Obywatelski Seminar part II: geosurveys / geodiscussions / the role of spatial statistics - data in participation & Citizens' assembly/Citizens' Senate Discussing the exercise.	06.05.26
11.	Seminaria cz. III: Budżet obywatelski i sołecki & Oddolne inicjatywy poprawy przestrzeni miast – prototypowanie urbanistyczne itp. Ćwiczenie praktyczne – terminy do potwierdzenia. Seminar part III: Citizen and village budget & Grassroots initiatives to improve city space - urban prototyping, etc Practical exercise – dates to be confirmed.	13.05.26
12.	Zajęcia przesunięte – katedra na World Urban Forum w Baku. Class shifted – the whole department at World Urban Forum in Baku.	20.05.26
13.	Ćwiczenie praktyczne – terminy do potwierdzenia. Practical exercise – dates to be confirmed.	27.05.26
14.	Ćwiczenie praktyczne – terminy do potwierdzenia. Practical exercise – dates to be confirmed.	03.06.26
15.	Ćwiczenie praktyczne – terminy do potwierdzenia. Practical exercise – dates to be confirmed.	10.06.26

 

 

Zaliczenie i oddanie projektu / Completion and submission of the project

Zaliczenie polega na zaprezentowaniu opracowania seminaryjnego na zadany temat (lista powyżej) w postaci krótkiej prezentacji (maks. 15-20 minut) oraz złożeniu raportu opisującego przebieg ćwiczenia praktycznego na koniec semestru (dokładna data do uzgodnienia).

The assessment consists in presenting a seminar study on a given topic (list above) in the form of a short presentation (max. 15-20 minutes) and submitting a report describing the course of the practical exercise at the end of the semester (exact date to be agreed).

 

Literatura / Sources

·        Sherry Arnstein, Drabina partycypacji / Ladder of Participation, 1969

·        John F. Forester , The Deliberative Practitioner: Encouraging Participatory Planning Processes, The MIT Press, 1999

·        Markus Miessen, Koszmar partycypacji, Fundacja Bęc Zmiana, 2016 / The Nightmare of Participation

·        Partycypacja. Przewodnik Krytyki Politycznej, 2012, Wydawnictwo Krytyki Politycznej, 2012

·        Paweł Pistelok, Borys Martela, Raport o stanie polskich miast. Partycypacja publiczna, Obserwatorium Polityki Miejskiej, Instytut Rozwoju Miast i Regionów, Warszawa–Kraków 2019

·        Agata Bluj, Maria Jagaciak, Maria Perchuć-Żółtowska, Katarzyna Pliszczyńska, ABC partycypacji obywatelskiej – poradnik dla organizatorów procesów partycypacyjnych, Pracownia Badań i Innowacji Społecznych "Stocznia", 2018

·        Lech Mergler, Kacper Pobłocki, Maciej Wudarski, Anty-bezradnik przestrzenny – prawo do miasta w działaniu, Biblioteka Res Publiki Nowej, 2013

·        Kanon Lokalnych Konsultacji Społecznych FISE (Fundacja Inicjatyw Społeczno-Ekonomicznych)

·        A2P2 architecture & planning, Społecznie Zaangażowani, Zmieniamy ulice – Instrukcja prowadzenia procesu partycypacji, na zlecenie Miasta Łódź, 2019

·        http://konsultacje.um.warszawa.pl/publikacje 

·        http://partycypacjaobywatelska.pl